De lekkerste manier om iets goeds te doen

Nyame Akwan

In de regio rond Kumasi zijn de sinaasappel boomgaarden groter dan elders in Ghana en zijn de boeren meer toegewijd aan de citrusteelt. Citrus is dan ook het belangrijkste gewas voor de boeren van de associatie Nyame Akwan. Dat hun sinaasappels commercieel interessant zijn, is relatief nieuw. De coöperatie levert de sinaasappels aan de verwerkingsfabriek Pinora, die er concentraat van maakt.

Nyame Akwan

Gevestigd in: Kumasi, Ghana
Jaar oprichting: 2007
Productiegebied: Ashanti
Handelsrelatie sinds: 2011

Het verhaal

Ontwikkeling van een sector

De sinaasappelteelt in Ghana staat in de kinderschoenen. Boeren met sinaasappelbomen op hun land plukken wat voor het grijpen hangt en verkopen het fruit op de lokale markt. Kennis van goede teelt- en oogstmethoden ontbreekt, waardoor de kwaliteit achterblijft. De opbrengst in kilo’s is laag. De laatste jaren hebben veel boeren hun sinaasappelbomen zelfs gekapt en vervangen door cacao-struiken.

Training en een truck
Met hulp van buitenaf bieden boeren van enkele fairtrade coöperaties in Ghana deze problemen het hoofd. Ze worden getraind in de juiste teeltmethoden en enkele boeren maakten op initiatief van Fair Trade Original een reis naar Brazilië, hét sinaasappelland, om met eigen ogen te zien waar hun inspanningen toe kunnen leiden. Dankzij een breed samenwerkingsprogramma dat onder andere gefinancierd wordt door de Nederlandse overheid en waar ook Fair Trade Original nauw bij betrokken is, wordt er geïnvesteerd in de opbouw van de gehele keten. Zo kan de productie in de concentraatfabriek beter worden afgestemd op de oogst en leren de boeren hoe ze hun fruit in optimale conditie in de fabriek kunnen bezorgen. Jumbo supermarkten deed er in 2016 een schepje bovenop door samen met Fair Trade Original een truck te doneren, waardoor het vervoer nog soepeler verloopt.

Gezond en rendabel fruit
De boeren van Nyame Akwan ontvangen jaarlijks trainingen. Ze plaatsen nu hun fruitbomen op de juiste afstand van elkaar, snoeien de bomen regelmatig en gebruiken natuurlijke mest om de bodem te verrijken. Hun bomen dragen aanzienlijk meer gezond fruit dan hiervoor en de verwachting is dat dit verder gaat toenemen. Door het toepassen van de juiste oogstmethode hebben ze een betere opbrengst. Hierdoor worden meer leden actief en sluiten meer boeren zich bij de coöperatie aan. Het aantal (actieve) leden nam toe van 20 in 2007 tot 103 tien jaar later. Bijna een kwart van de actieve leden is vrouw. 

Ook de rol van vrouwen komt aan de orde in de trainingen. Met succes, want de sinaasappelboer van het jaar 2016 was een boerin. We hebben Charlotte hiermee natuurlijk van harte gefeliciteerd en een toepasselijk cadeau gegeven!

Rendabel
Naast de landbouwtrainingen leren de boeren hun activiteiten meer bedrijfsmatig aan te pakken. De citrusteelt moet een rendabele sector worden die voldoet aan internationale standaarden. De boeren worden gestimuleerd een boekhouding bij te houden van de kosten die ze gemaakt hebben, hun opbrengsten, de toepassing (onder strikte voorwaarden!) van pesticiden en onkruidbestrijding. Eén van de boeren is inmiddels als coach aangesteld: hij zal de fairtrade coöperaties blijven begeleiden in de bedrijfsmatige aanpak als het internationale samenwerkingsprogramma is afgelopen.

Toekomst
Omdat de fairtrade productieketen een tijdje forse problemen kende, was ook de ontwikkelingspremie beperkt. Nu een aantal hindernissen uit de weg is geruimd, hoopt Nyame Akwan te groeien en meer afnemers te vinden voor hun fairtrade oogst. De associatie wil een eigen Farmer Service Centre op zetten, waar de leden gereedschap kunnen lenen en inputs kunnen inkopen tegen een goede prijs. Bovendien zou Nyama Akwan graag – in aansluiting op het programma van Pinora – ook zelf willen investeren in nieuwe variëteiten sinaasappels, zodat ze gedurende het hele jaar door kunnen oogsten.

Levert ingredienten voor