De lekkerste manier om iets goeds te doen

Leonarda Isabel Cobón

‘Van harte welkom op mijn koffiepercelen. Ik ben blij dat u gekomen bent om te zien hoe de Espressobonen van Fair Trade Original geproduceerd worden. Mijn naam is Leonarda Isabel Cobón. Ik ben 57 jaar oud.’

Koffie, mais en bonen

Het dorp San Jose de Obrere ligt een uur van de hoofdweg naar La Democratia in het Noord-Westen van Guatemala. Je moet een slingerweg steil omhoog. Vlak voor het dorp leidt een weggetje naar het huis van Leonarda en haar familie. Een wit smal huis, met een patio en een betonnen terras ervoor die in gebruik is als koffiedroogvloer. Naast het huis de natte verwerkingsinstallatie en de opslagplaats voor de koffie, de bodega. Leonarda en haar man bezitten 4 ha. grond. Behalve koffie verbouwen ze maïs en bonen voor eigen consumptie.

Oogsttijd

Omdat het oogsttijd is, is het een en al bedrijvigheid. Tien seizoensarbeiders helpen de oogst binnen te halen en te verwerken. In de koffietuinen achter het huis zijn die ’s ochtends aan het plukken. In de loop van de dag komen ze naar het huis met de zware zakken die aan banden aan hun hoofd hangen. Dan starten ze samen met Christobal en zoon Alex met de natte verwerking. De bessen gaan in waterbassins, de ratelende cilinder ontpulpt de bonen en in een lang kanaal wordt de goede van de minder goede koffie gescheiden. Daarna wordt de natte perkamentkoffie op het dak van het huis te drogen gelegd en met een houten hark uiteen geharkt om in de zon te drogen. Ondertussen lopen er stuk of vijf kleinkinderen rond en bakt dochter Saydy maïspannenkoekjes in de keuken voor de lunch.

Eerste eerlijke koffie

Dit zijn de mensen van de coöperatie San Jose de Obrero waar Leonarda lid van is. Deze coöperatie stond samen met een andere coöperatie aan de oorsprong van de koffiefederatie Fedecocagua. En daarmee dus ook aan de wieg van de eerste eerlijke koffie van Fair Trade Original koffie in 1973. Nu is de koffie van alle leden van San Jose El Obrero Fairtrade gecertificeerd. De coöperatie verkoopt hun hele oogst aan Fedecocagua. Die probeert zoveel mogelijk koffie onder Fairtrade voorwaarden te verkopen.

Vroeger en nu

Leonarda: ‘In het begin was het voor mij en mijn man heel moeilijk. We hadden geen geld, geen ontpulper en we konden geen mensen in dienst nemen. Toen de kinderen groter waren, konden zij het land bewerken en voorbereiden om al deze koffie te planten die je nu hier ziet. Zo zijn we tot hier gekomen, stapje voor stapje, en nu bezitten we deze percelen met koffie. Van de coöperatie hebben we trainingen gekregen, bijvoorbeeld hoe je een goed product verkrijgt, hygiënisch ook. Zo zorgen we dat er geen dieren op de droogvloeren lopen. Bovendien hebben we geleerd dat er bomen nodig zijn die schaduw geven en de koffie beschermen. We zien dat het werkt.’

Vrouwen in het bestuur

Haar man is 25 jaar lid van de coöperatie, Leonarda werd 7 jaar geleden lid: ‘Vroeger heerste er veel machismo. De waarheid is dat wij vrouwen voor minder werden aangezien. Godzijdank hebben we nu de vrijheid om in besturen zitting te nemen. Dankzij de coöperatie werd er rekening met mij gehouden, ik was lid en ik was bestuurslid. Ik werkte in de kredietcommissie en de Raad van Toezicht. Als er aanvragen waren, zoals voor kredieten, dan ging ik samen met een collega de koffiepercelen bezoeken om te zien of ze daadwerkelijk koffie hadden en of we die persoon financiering konden geven. Ik als vrouw dus, keurde aanvragen goed. Dankzij dit ben ik ook in andere instellingen actief, omdat ik veel ervaring heb opgedaan over wat onze rechten zijn.’

Doorleren

‘We kunnen onze kinderen onderwijs geven. Ik heb er drie die in hun laatste jaar zitten, de andere kleine zit in de 2de klas van de middelbare school. Twee kinderen hebben doorgeleerd, voor secretaresse en leraar. Wij hadden niet de mogelijkheid om te studeren, omdat er geen geld was en omdat de school ver weg was.’ Het meest trots is Leonarda op het feit dat ze ondanks haar lage opleiding, toch zoveel geleerd heeft. Over de koffieteelt, en door haar bestuursfuncties, over het reilen en zeilen binnen de coöperatie. Via de katholieke kerk werkt ze nu mee aan een initiatief om andere vrouwen ervan bewust te maken dat ze kunnen doorleren.

  Maak ook kennis met Cipriano   Maak ook kennis met Erasmo   Terug naar alles over koffie