De lekkerste manier om iets goeds te doen

Hapklare waarheid

19 juni 2013
Hapklare waarheid

Ik herken de wens bij de consument om de complexe wereld in hapklare brokken aangereikt te krijgen. Dat geldt voor het nieuws: in geval van een oorlog: wie is er goed, wie is er fout? Of bij een crisis: wie geven we de schuld: de banken, de Grieken ….

Het geldt ook voor voeding en de veelheid aan claims die worden gemaakt: ik kies bewust, logisch biologisch, eerlijk en heerlijk …. Vaak vragen mensen naar één keurmerk voor alles wat ‘goed’ is. Heel begrijpelijk, want hoeveel tijd heb je tijdens het boodschappen doen om al die informatie op een pakje te bestuderen, laat staan alles wat daar nog achter schuil gaat. Eén keurmerk is inderdaad een hapklare waarheid.

Maar jammer genoeg is de werkelijkheid, en daarmee de waarheid, niet zo simpel.
Een klein voorbeeld uit mijn eigen vakgebied , als communicatie adviseur bij Fair Trade Original: wat fairtrade is bij koffie, is het niet per se bij thee.

80% Van alle koffie wordt geproduceerd door kleine boeren, de overige 20% op plantages. Fair Trade Original richt zich, nu al veertig jaar, op de kleine boeren. Wij kopen de koffie van hun coöperaties tegen fairtrade voorwaarden en dat biedt de boeren tal van voordelen. We helpen hen onder andere bij de manier waarop ze koffie verbouwen. Samenwerking met deze kleine boeren is mogelijk, omdat zij de eerste bewerking van de koffie zelf doen, achter hun huis. Daarna brengen zij de koffie naar de coöperatie. Dit alles is te zien op onze website onder alles over koffie.

In de theesector ligt het anders. Veel kleine theeboeren kunnen de eerste bewerking niet zelf doen. Zij moeten, om de juiste exportkwaliteit te garanderen, hun thee direct na het plukken inleveren bij een verwerkingsfabriek. En die is niet altijd in de buurt. Daarom kopen wij in die sector ook in van plantages, en richten daarbij onze ontwikkelingspijlen op de plukkers die er werkzaam zijn. Dat betekent bijvoorbeeld dat we erop toezien dat de plantage hen een arbeidscontract geeft, een fatsoenlijk loon, goede behuizing en dat ze via de vakbond of een arbeiderscomité inbreng hebben in dit alles.

Natuurlijk is het fijn om te kunnen zeggen dat fairtrade staat voor eerlijke handel met kleine boeren. Kort, krachtig, begrijpelijk. Hapklaar. Maar daarmee zouden we alleen al de theesector buiten het fairtrade spel zetten, en dat om een puur praktische reden, namelijk de bewerking van de thee.

Kortom, de waarheid is rijk geschakeerd en ingewikkeld. Eén keurmerk voor alles wat duurzaam is, als hapklare waarheid, zou dan ook weinig betekenen. Binnen fairtrade bestaan al de nodige verschillen, laat staan als je het in een adem wilt hebben over milieu, dierenwelzijn, gezondheid … Duurzaam voor wie: voor de koffieboer, de kip, de consument? En waar in de keten: bij de productie? Bij de eindgebruiker, wij allemaal dus? Vragen die straks in de discussie ongetwijfeld terugkomen.

Als je bewust en duurzaam wilt consumeren, zit er niks anders op dan je te verdiepen in die aspecten van de voedselketen die jij belangrijk vindt. Voor mij zijn dat de mensen die de producten maken. En dat probeer ik namens Fair Trade Original in een behapbare waarheid voor het voetlicht te brengen.

Ellie Tap, tijdens het symposium Hapklare waarheid van de opleiding Voeding & Diëtetiek van de Haagse Hogeschool dd 18 juni 2013.  

Reageren

Jaarverslag 2012 overzicht Jouw theemoment